Studerend aan de slag

Zij-instromers gaan direct als leerkracht aan de slag op een school, terwijl zij in de avonduren een verkorte pabo-opleiding volgen. Leerkracht Guido van Rijswijk deed het traject ruim tien jaar geleden.
‘Je moet je wel echt aangetrokken voelen door het onderwijs.’

Guido van Rijswijk had al de nodige omzwervingen gemaakt voordat hij zich op het basisonderwijs stortte. Afgestudeerd als bewegingswetenschapper aan de VU, startte hij een bedrijfje dat conditietesten uitvoerde bij voetbalclubs, om vervolgens als ict’er aan de slag te gaan bij Capgemini. ‘Ik wist al vrij jong dat ik het onderwijs in wilde’, aldus Van Rijswijk. ‘Tijdens mijn studie heb ik als overblijfhulp op een basisschool gewerkt en dat vond ik erg leuk. Toch wilde ik eerst andere dingen doen die ik leuk vond. Toen ik in de ict werkte ben ik me weer gaan verdiepen in het onderwijs. In 2003 ben ik op de directeur afgestapt van de Amsterdamse Montessori School, waar ik jaren daarvoor als overblijfhulp werkte. Ze bleken net een plek te hebben voor een leerkracht.’

Van Rijswijk begon voor één dag in de week, als vervanger van een zieke collega. Daarnaast startte hij aan de pabo, op de Hogeschool van Amsterdam, de opleiding Zij-instromer in Beroep. ‘Vanwege mijn vooropleiding kon ik de pabo verkort doen. Ook hoefde ik alleen lessen over de middenbouw te volgen, omdat ik daar aan lesgaf. Daardoor kon ik de pabo in twee jaar doen.’

Al snel werkte hij twee dagen in de week en in zijn tweede studiejaar fulltime. ‘Dat wilde ik zelf graag. Je leert toch het meeste in de praktijk. De combinatie van een fulltime baan en een studie was af en toe wel slopend. Ik was wel gewend om vijf dagen per week te werken. Dat scheelde natuurlijk. Maar dan nog was het zwaar. Op woensdagen en donderdagen werkte ik overdag en had ik college in de avonduren. Vaak deed ik ‘s avonds na een werkdag een powernap, om daarna te studeren en lessen voor te bereiden.’

Assessment

Voordat Van Rijswijk begon als zij-instromer, moest hij eerst een assessment doen. Halverwege de opleiding en ook aan het eind van zijn studie volgden nog twee assessments. ‘Die assessments vielen me mee. Het was vooral kijken hoe ik lesgaf. Misschien kwam het omdat ik al wat levens- en werkervaring had, maar ik voelde me meteen al vrij zeker voor de klas. En ik vond het lesgeven vooral ook leuk om te doen.’

Van Rijswijk volgde de pabo in een klas van ongeveer 20 studenten, die werden klaargestoomd voor het Montessori-onderwijs. ‘Dat waren allemaal goed opgeleide mensen, waarvan de meesten al een universitaire opleiding hadden gedaan. Ik was als dertiger een van de jongeren. De pabo was prima hoor, maar ik heb vooral veel geleerd tijdens het lesgeven op school.’

Avonduren

Dat lesgeven was voor Van Rijswijk precies zoals hij hoopte. ‘Ik haalde daar veel voldoening uit , waardoor ik de studie ernaast goed vol kon houden. Ik vond het leuk om in de avonduren lessen voor de volgende dag voor te bereiden; kijken wat elk kind nodig had en hoe ik daar als leerkracht bij kon helpen. Verder heb ik echt geluk gehad met mijn begeleidster: een goede collega waar ik veel van heb geleerd.’
Een van de valkuilen waar Van Rijswijk geregeld inliep, was de hoeveelheid energie die hij richting de kinderen uitstraalde. ‘In het begin was ik zelf de onrustfactor in de klas. Ik verzon van alles om de schooldag creatief te maken en was daarbij behoorlijk druk. Ik sprong op om spullen te pakken, ging zitten, weer staan en pakte dan weer wat anders… Van mijn begeleidster heb ik geleerd om af en toe wat afstand te nemen en meer als een spin in het web te werken. Inmiddels heerst er in mijn klas veel rust en orde.’

Misschien kwam het omdat ik al wat levens- en werkervaring had, maar ik voelde me meteen al vrij zeker voor de klas.

Lesgeven was voor
Van Rijswijk precies
zoals hij hoopte.
‘Ik haalde daar veel voldoening uit,
waardoor ik de studie ernaast
goed vol kon houden.

 

Vers bloed

Met zijn collega’s kon Van Rijswijk het meteen goed vinden. ‘Ik was enthousiast en bracht vers bloed in de school. Dat werd gewaardeerd. Aan de andere kant waren er ook scheve gezichten. Sommigen dachten dat ik als voormalig ICT’er een hoog salaris had bedongen. Dat was niet zo. Mijn toenmalige directeur zei: ‘Ik ga jou niet hoger belonen dan ervaren collega’s.’ Ik vond dat niet erg. Ik wilde graag lesgeven en deed het werk niet voor het geld.’

Van Rijswijk raadt de zij-instroomconstructie ‘zeker’ aan bij mensen die overwegen om het onderwijs in te gaan. ‘Maar je moet wel bereid zijn om hard te werken. En je moet je echt aangetrokken voelen tot het onderwijs. Hoe je daar achter komt? Ga eens meelopen en kijk wat lesgeven inhoudt.’ Schoolleiders adviseert hij niet bang te zijn om kersverse leraren voor de leeuwen te werpen. ‘Daar leer je als beginnende leerkracht namelijk het meeste van.’

Ervaringen schoolleider met zij-instromers

Marjolein Spaargaren is sinds 1 december directeur van de Amsterdamse Montessori School, de eenpitter waar Van Rijswijk lesgeeft. Daarvoor vervulde zij jarenlang dezelfde rol op een andere vergelijkbare school. Daar nam ze over de jaren heen twee zij-instromers aan. De een hield haar onderwijscarrière na drie maanden voor gezien, de ander rondde in twee jaar tijd de pabo in deeltijd af. ‘Dat deed ze naast haar fulltime baan bij ons op school. Doordat wij zo’n tekort hadden aan leraren konden we haar maar een paar uur per week vrij roosteren voor haar studie. Dat was een pittig verhaal, maar het lukte haar wel.’

Hoewel zij-instromers volgens Spaargaren door hun levenservaring bepaalde voordelen hebben in het contact met kinderen en ouders, gaat haar voorkeur uit naar afgestudeerde pabo-studenten. ‘Afgestudeerde leerkrachten hebben allerlei stages gelopen en hebben veel didactische kennis opgedaan, terwijl zij-instromers vanuit het niets beginnen. Zij krijgen in korte tijd enorm veel op zich af. Dat zag ik ook bij de zij-instromers die ik begeleidde.’

Toch heeft Spaargaren op haar nieuwe school weer gesprekken met geïnteresseerde kandidaat-zij-instromers. ‘De spoeling aan leraren is op dit moment gewoon heel dun. Wij hebben te maken met een dreigend lerarentekort. Daarom is belangrijk dat we op tijd mensen opleiden, zodat we straks voldoende goede leerkrachten hebben. Nu hebben we nog de mankracht om eventuele zij-instromers goed te begeleiden.’

Schoolleiders adviseert hij niet bang te zijn om kersverse leraren voor de leeuwen te werpen. ‘Daar leer je als beginnende leerkracht namelijk het meeste van.’

Subsidie voor zij-instromers

Wilt u iemand aanstellen en in staat stellen om via het zij-instroomtraject binnen twee jaar zijn/haar bevoegdheid te halen?
U kunt hiervoor een bijdrage in de kosten aanvragen bij het ministerie van OCW.
Op de website van OCW staat hoe u de subsidie kunt aanvragen en wat de voorwaarden zijn.

Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn